kwiat czarnego bzu właściwości lecznicze


Lubicie bez? Ja bardzo! nie dość, że przepięknie wygląda to jest ciekawym dodatkiem w kuchni. Kwiaty są składnikiem nalewek, sałatek i  ciast. Mają delikatnie cytrynowy posmak i oprócz walorów smakowych mają też znaczenie w lecznictwie.
Owoce są  trujące dla ludzi i  stanowią pokarm leśnych ptaków. Niekiedy co prawda stosuje się owoce do wyrobu win, soków, dżemów, jednak muszą być one uprzednio ugotowane, aby pozbyć się trucizny. Ich wartość zdrowotna jest przez to odpowiednio mniejsza.

Stosowany od wielu wielu lat przez rdzenną ludność Ameryki oraz terenów basenu Morza Śródziemnego. Najstarsze wzmianki o stosowaniu kwiatów bzu czarnego pochodzą ze starożytnego Egiptu. Stosowany był jako środek na gorączkę, przeziębienie, jako środek przeciwbakteryjny i przeciwwirusowy. Dodatkowo Egipcjanie używali go do leczenia oparzeń, Indianie jako środek na choroby skóry a mieszkańcy Europy uznawali bez za świetny lek na cukrzycę oraz na zwiększenie laktacji u karmiących kobiet.

Kwiat czarnego bzu

Co w bzie piszczy czyli słów kilka o chemicznym składzie:

Bez bogaty jest we flawonoidy i związki fenolowe wśród których należy wymienić kemferol, kwas ferulowy, kwas p-kumarowy oraz kwas kawowy. Ważną grupą związków fenolowych obecnych w kwiatach bzu są także antocyjany.

Aminokwasy (kwas glutaminowy, kwas asparginowy, alanina, seryna, glicyna i in.), kwasy tłuszczowe, karotenoidy, witaminy (zwłaszcza witamina C i prowitamina A), minerały. Dodatkowo możemy wyróżnić związki triterpenowe takie jak kwas ursolowy i oleanolowy oraz ich pochodne.

Jak działają kwiaty czarnego bzu?

Przede wszystkim trzeba wspomnieć o działaniu przeciwzapalnym i napotnym, dzięki czemu doskonale sprawdza się przy przeziębieniach. Dodatkowo działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo oraz przeciwnowotworowo. To dlatego w medycynie ludowej stosowano go przeciwko grypie. Stosuje się go również przy stanach zapalnych dróg oddechowych

Pomocny może okazać się również alergikom oraz działa ochronnie na naczynia krwionośne. Ta ostatnia aktywność sprawia, że stosuje się go pomocniczo w chorobach układu sercowo-naczyniowego.
Interesujące są badania na temat wpływu na poziom cholesterolu – zapowiada się obiecująco. W każdym razie, składniki czynne bzu mają zdolność ochrony wątroby przed toksycznymi czynnikami oraz redukcji poziomu “złego” cholesterolu LDL.

Udowodniono także korzystny wpływ dla cukrzyków – hamuje szybki poposiłkowy wzrost glukozy.

Dodatkowo działa moczopędnie i odtruwająco na organizm. Dzięki moczopędnym właściwościom może również wspomagać walkę z obrzękami.

Często spotykany w kosmetyce, zwłaszcza a preparatach do skóry dojrzałej gdyż działa wybielająco, zmiękczająco na skórę i przeciwzmarszczkowo.

Przeciwskazania

Wspomniałam gdzieś wyżej o tym, że niektóre części czarnego bzu zawierają truciznę? Z tego powodu nie powinny go przyjmować kobiety w ciąży i karmiące piersią (w myśl zasady, że lepiej dmuchać na zimne).

Ciekawostki:

  • Marynowane pąki kwiatów bzu mogą być substytutem kaparów. Jeśli szukacie czegoś niespotykanego, aby zszokować w kuchni – warto to zapamiętać!
  • Z kwiatów czarnego bzu można zaparzyć coś na kształt herbaty. Wstyd się przyznać, ale nie miałam nigdy okazji spróbować, więc chyba czas najwyższy nadrobić.
  • Zapach czarnego bzu odstrasza myszy, szczury i ponoć również niektóre owady.
  • Bzu kiedyś używano do farbowania brwi i rzęs.
  • Pamiętacie Harry’ego Pottera? W ostatnim tomie pojawia się tak zwana czarna różdżka, najpotężniejszej ze wszystkich. Była wykonana właśnie z gałązki czarnego bzu.
  • W kulturze germańskiej utożsamiany był z jednym z bóstw, dlatego jego ścięcie było uważane za świętokradztwo. W innych krajach Europy palenie drewnem bzowym miało przynosić nieszczęście, a jego wykopanie skurcze mięśni.
  • Dawno temu na terenach słowiańskich wierzono, że woda po obmyciu zmarłego MUSI zostać wylana pod krzak czarnego bzu. Pod żadnym pozorem nie wolno było zbliżyć się potem do tego krzaku, aż do zakończenia okresu żałoby. Generalnie uznawany był za roślinę złą. Jeśli zakwitł na jesieni powtórnie zwiastowało to rychłą śmierć jakiejś młodej osoby.

Źródła:

  • Bhattacharya S, Christensen KB, Olsen LCB, Christensen LP, Grevsen K, Færgeman NJ, Kristiansen K, Young JF, Oksbjerg N. Bioactive components from flowers of sambucus nigra L. increase glucose uptake in primary porcine myotube cultures and reduce fat accumulation in caenorhabditis elegans. J Agric Food Chem [Internet]. 2013;61(46):11033-40.
  • Viapiana A, Wesolowski M. The phenolic contents and antioxidant activities of infusions of sambucus nigra L. Plant Foods Hum Nutr [Internet]. 2017;72(1):82-7.
  • Kislichenko VS, Velma VV. Amino-acid composition of flowers, leaves, and extract of sambucus nigra flowers. Chem Nat Compd [Internet]. 2006;42(1):125-6.
  • Salvador ÂC, Król E, Lemos VC, Santos SAO, Bento FPMS, Costa CP, Almeida A, Szczepankiewicz D, Kulczyński B, Krejpcio Z, Silvestre AJD, Rocha SM. Effect of elderberry (sambucus nigra L.) extract supplementation in STZ-induced diabetic rats fed with a high-fat diet. Int J Mol Sci [Internet]. Int J Mol Sci [Internet]

Rate this post