heart surrounded by pills


O obecności nadciśnienia tętniczego można powiedzieć, jeśli przynajmniej w czasie dwóch osobnych wizyt, pomiary ciśnienia wykonane w pozycji siedzącej, po około 10 minutowym odpoczynku, wynoszą: co najmniej 140 mmHg (dla ciśnienia skurczowego) i/lub co najmniej 90 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego.

Wartości ciśnienia mierzonego w gabinecie lekarskim są zwykle wyższe niż w czasie samodzielnych pomiarów w domu, co związane jest ze stresem, który może towarzyszyć wizycie u lekarza. Należy jednak pamiętać, że jeśli w takiej sytuacji stresowej jak wizyta u lekarza obserwuje się podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi, to znaczy, że w innych sytuacjach stresowych, również może dochodzić do takiego wzrostu ciśnienia, którego wartość uważa się za nieprawidłową. Jeżeli  podwyższone ciśnienie obserwowane jest wyłącznie u lekarza mówimy wtedy o nadciśnieniu „ białego fartucha”.

Nawet jeśli podwyższone ciśnienie obserwuje się jedynie incydentalnie np. przez 1 godzinę dziennie, ale takie zjawisko powtarza się przez kilka lat, u wielu osób pojawiają się  powikłania nadciśnienia. Ten początkowy okres nadciśnienia, w którym wartości ciśnienia są najczęściej prawidłowe, czy wręcz niskie, a tylko okresowo dochodzi do jego wzrostu ponad przyjętą normę nazywamy nadciśnieniem chwiejnym, które wymaga już wprowadzenia zmian stylu życia, a u części osób także i leczenia farmakologicznego pl.wikipedia.org.

Warto pamiętać, że tylko nieleczone lub leczone niewystarczająco nadciśnienie prowadzi do następujących powikłań:

  • rozwój choroby niedokrwiennej serca i zwiększenie ryzyka zawału mięśnia serca (wzrost ryzyka 3-krotny), a także nasilenie miażdżycy w innych miejscach np. tętnicach kończyn dolnych, mózgu czy nerek
  • pojawienie się zaburzeń rytmu serca, w tym często obserwowanego migotania przedsionków
  • przerost mięśnia serca, niewydolność serca
  • udar mózgu na tle krwotoku śródczaszkowego lub niedokrwienia
  • powstawanie tętniaka aorty, czy innych naczyń , w tym naczyń mózgu
  • pogorszenie wzroku
  • rozwój niewydolności nerek

Prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi

Obecnie uważa się, że prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi powinno wynosić poniżej 140/90mmHg i to bez względu na wiek. Jeśli dodatkowo chorujemy na cukrzycę, nasze docelowe ciśnienie tętnicze powinno być jeszcze niższe i wynosić poniżej 130/80mmHg. 

U wielu osób z  długotrwającym nadciśnieniem, które nie było do tej pory  leczone lub było leczone  niewystarczająco, a także u osób starszych, na początku leczenia mogą pojawić się takie objawy jak senność, niewielkie osłabienie, wrażenie zmęczenia, które na szczęście są przemijające i ustępują zwykle po kilku tygodniach nieprzerwanego leczenia.

Uwaga!! Jeśli  obniżaniu ciśnienia  towarzyszą zawroty głowy, znaczne osłabienie, wrażenie, że robi nam się słabo, czy pojawia się nieobecne wcześniej istotne obniżenie sprawności seksualnej należy to jak najszybciej zgłosić naszemu lekarzowi, dla którego będzie to sygnałem, że u nas obniżanie ciśnienia musi następować bardzo powoli. Wtedy  początkowo nasze ciśnienie tętnicze  będzie tylko nieznacznie niższe w stosunku do wartości wyjściowej i dopiero po wielu tygodniach, a czasem i miesiącach, można ponownie zmodyfikować leczenie tak, aby stopniowo dochodzić do wartości zalecanych.

doctor holding chart

Przyczyny nadciśnienia

Z uwagi na przyczyny nadciśnienie tętnicze klasyfikuje się na dwie grupy:

  • nadciśnienie pierwotne, które występuje najczęściej (stanowi ponad 90% przypadków)
  • nadciśnienie wtórne – występuje rzadziej i stanowi 10% przypadków

Nadciśnienie pierwotne

Przyczyny tej postaci nadciśnienia nie są do końca wyjaśnione. Przyjmuje się, że jest spowodowane oddziaływaniem na siebie kilku czynników z których głównymi są: predyspozycja genetyczna, rasa, płeć (na które nie mamy wpływu) oraz oddziaływaniem czynników środowiskowych związanych głównie z naszym stylem życia (na wiele z nich mamy wpływ) Nadciśnienia pierwotnego nie da się trwale wyleczyć. Aby nie mieć powikłań, leczenie należy kontynuować całe życie.

Nadciśnienie wtórne

Nadciśnienie wtórne ma ściśle określoną przyczynę. Zwykle jest wynikiem choroby określonego  narządu, albo przewlekłym przyjmowaniem niektórych preparatów.

Częstsze przyczyny nadciśnienia wtórnego to:

  • choroby miąższu nerek np. kłębkowe zapalenia nerek, wielotorbielowatość nerek
  • zwężenie tętnicy nerkowej
  • przewlekłe stosowanie środków antykoncepcyjnych, niektórych środków stosowanych w dopingu
  • przewlekłe stosowanie hormonów sterydowych zwłaszcza w dużych dawkach
  • guzy nowotworowe produkujące nadmierną ilość hormonów takich jak: aldosteron, kortyzol, adrenalina, noradrenalina, renina itd.
  • nadczynność, niedoczynność tarczycy

W przypadku nadciśnienia wtórnego odpowiednio wczesne ustalenie przyczyny nadciśnienia i jej usunięcie prowadzi  w części przypadków do wyleczenia nadciśnienia.

Objawy nadciśnienia tętniczego oraz czynniki ryzyka miażdżycy

Niestety najczęściej nadciśnienie przebiega bezobjawowo lub na tyle skąpo objawowo, że pacjent często przez wiele lat nie wie o tym, że jest chory. O jego istnieniu dowiaduje się zwykle przypadkowo, nierzadko podczas wizyty u lekarza z innego powodu. Jedynie u części osób już na początku choroby, lub w czasie pewnych sytuacji, np. w czasie stresu czy zmęczenia, pojawiają się następujące objawy: napady zaczerwienienia twarzy, nagłe pocenie się, uczucie braku powietrza, ucisk w klatce piersiowej, spadek tolerancji wysiłku, bóle, zawroty głowy, krwawienia z nosa, nadpobudliwość nerwowa, odczuwanie pracy własnego serca w pozycji leżącej.

Często z nadciśnieniem tętniczym współwystępują inne równie ważne czynniki ryzyka miażdżycy,  które bezwzględnie muszą być leczone jednocześnie z nadciśnieniem.

Diagnostyka nadciśnienia tętniczego

Ma na celu wykrycie najczęstszych powikłań nadciśnienia, wykluczenie najczęstszych objawów towarzyszących nadciśnieniu wtórnemu oraz określenie innych czynników ryzyka miażdżycy współistniejących z nadciśnieniem.

  • Badanie fizykalne (w tym pomiar masy ciała, wskaźnika masy ciała i obwodu w pasie)
  • Elektrokardiogram (EKG)
  • Badania krwi: poziom glukozy na czczo, morfologia krwi, poziom kreatyniny, Aspat, Alat, poziom kwasu moczowego, elektrolity: sód, potas we krwi, pełny lipidogram (cholesterol całkowity, LDL-cholesterol, trójglicerydy, HDL-cholesterol)
  • Badanie ogólne moczu (jeśli to możliwe także w kierunku mikroalbuminurii)
  • Ocena dna oka przez okulistę (zwłaszcza u osób poniżej 50 roku życia)
  • Zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej
  • Badanie echokardiograficzne
  • USG jamy brzusznej
  • W niektórych przypadkach  diagnostykę należy poszerzyć o następujące badania:
  • Test doustnego obciążenia glukozą – u wszystkich osób otyłych nawet, jeśli poziom glukozy na czczo jest u nich prawidłowy oraz u wszystkich osób z podwyższonym poziomem cukru na czczo, ale nie spełniającym kryteriów rozpoznania cukrzycy
  • Ocena przepływu krwi w tętnicach nerkowych metodą USG (ultrasonografii Dopplerowskiej)
  • USG tętnic dogłowowych
  • Specjalistyczne badania hormonalne.

Rate this post